051 

Ikoon: Nikolaas van Mozjaisk


Nummer: 051 Periode: 18e eeuw
Naam: Ikoon: Nikolaas van Mozjaisk Grootte: 44,6 x 36,8 cm
Afkomst: Rusland Prijs: € 8.500


Geen heilige is zo populair, zowel in het Oosten als in het Westen, als de wonderdoener Nikolaas, de bisschop van Myra in Klein-Azië, die in de 4e eeuw geleefd zou hebben.  Nikolaas is herkenbaar aan zijn korte grijze baard en hoog voorhoofd, teken van zijn grote wijsheid.

Een bekend gezegde in het oude Rusland was:’Als God mocht sterven, dan maken wij Nikolaas tot God’. Men geloofde dat Nikolaas als geen ander de menselijke zwakheden begreep. Hij verdedigde hen tegen ieder onrecht en beschermde hen. Hij werd patroon van talloze kerken, beroepen en genootschappen. Hij was bijna altijd aanwezig in de ikonenhoek van een russisch huis, omdat hij ook de patroonheilige van de man in huis was.

Aan de rechterkant is de Moeder Gods afgebeeld, die die hem zijn bisschopsstola overhandigt en aan de linkerkant is Christus, die hem een Bijbel geeft. Tijdens het eerste Concilie van Nicea zou Nikolaas een oorvijg aan Arius hebben gegeven, omdat deze laatste twijfelde aan de goddelijkheid van Christus. De Keizer en de bisschoppen wilde Nikolaas uit zijn ambt zetten, maar de Moeder Gods en Christus namen het voor hem op en gaven hem de attributen van het bisschopsambt weer terug.

Veel ikonen van Nikolaas werden als wonderdadig beschouwd en kregen de naam van de plaats waar de vereerd werden, zoals deze ikoon: Nikolaas van Mozjaisk.

De legende vertelt, dat toen in de 14e eeuw de Tataren de stad Mozjaisk belegerden, de bewoners de vijand met hulp van Nikolaas wisten te verjagen. Nikolaas staat strijdbaar met in een hand een getrokken zwaard en in de andere hand de kerk van Mozjaisk. Hij draagt een witte stola met donkere kruizen. Over zijn blauwe kleed, draagt hij een rood gevoerde mantel met een kruisdecoratie. Hij staat op een roze voetstuk tegen een gouden achtergrond.

Later werd het onderwerp van Nikolaas van Mozjaisk veralgemeend. Nikolaas is dan niet alleen de beschermer van de stad maar ook de beschermer van huis en hof. De kerk, die hij vasthoudt is het symbool voor het huis of landgoed van de familie die door de machtige heilige werd beschermd.



contact
     

Ikonenarchief op:RussianIcons.amsterdam