217 

Ikoon: Uitgebreide Deësis


Nummer: 217 Periode: 19e eeuw
Naam: Ikoon: Uitgebreide Deësis Grootte: 35,5 x 30,5 cm
Afkomst: Rusland (Palech) Prijs: € 6.000


Deesis is een Grieks woord voor ‘gebed’. Ook in het Slavisch duidt het op een compositie, waar Christus in het midden is met links Johannes en rechts de Moeder Gods. Zij staan geneigd in een afsmekende houding en treden op als bemiddelaar voor de mensheid. Op deze ikoon is de Deesis uitgebreid en staan en knielen rondom de troon van Christus 12 heiligen.

Direct achter de troon zijn de twee artsengelen afgebeeld, Michaël aan de rechterkant van Christus en Gabriël aan de linkerkant. Bovenaan van links naar rechts zijn: de evangelist Mattheüs, de apostelen Petrus en Paulus en de heilige Nikolaas.

Aan de voeten van Christus liggen de twee kloosterstichter Zosima en Savatij en de zich iets oprichtende Joris en Paraskeva.

De tekst in de aureolen komt niet overeen met de opschriften in de aureolen. Waarschijnlijk zijn bij het schoonmaken van de ikoon enkele letters verdwenen en heeft de restaurator abusievelijk andere letters en namen opgeschreven.

Op onze ikoon zouden Zosima en Savatij volgens het opschrift Petrus en Paulus zijn. Maar hier is geen enkele twijfel mogelijk, Zosima en Savatij staan haast altijd en ook in deze houding op Deesisikonen, zoals deze. Zij zijn de stichters van het Solovetskij-klooster in de Noordelijke ijszee. Zij waren heel populair vooral in het Noorden van Rusland en kregen een belangrijke plek op de ikonostase. Later kregen zij die populariteit in heel Rusland.

Volgens de inscriptie zouden de twee knielende figuren: Marcus en Anna zijn, maar vergelijking met andere Deesis-voorstellingen leert ons, dat dit zeker Joris en Paraskeva zijn.

Bovenaan in een ronde uitsparing in de rand is een afbeelding van God de Vader: Gospod Sabaoth. Hij zit op een wolk van serafijnen en houdt zijn handen gespreid in zegening. Onder hem een duif, het symbool van de H.Geest. Zodat op die manier ook de Heilige Drie-eenheid zichtbaar is.

De ikoon valt op door de verfijning van de schildering en de witte modelering van de gezichten.

De heiligen hebben een gouden aureool, de plooival in de gewaden is in een lichtere nuance aangezet. Tussen het middenveld en de rand is een klein versierd randje (luzga).

De ikoon verkeert in een goede staat



contact
     

Ikonenarchief op:RussianIcons.amsterdam